Contatti

venerdì 30 ottobre 2009

‘A cerza e ru mierulu (La quercia e il merlo)

Unure ‘e l’ùortu miu, dduve criscìa,

Cc’era ‘nna cerza granne e pputirusa.

‘Ss’ùrtimu gilunaru, ccu ra scusa

Ca supra ‘e corne le facìadi umbria,

Quattru gacciate e ttiempu ‘na menz’ura,

‘E cime le muzzàu dd’ ‘a ‘mproccatura.

Vidìennu chiru povaru truncune

Deccussi ffattu mùodu gaccijatu,

De ‘n‘uocchiu, chianu chianu, m’è ccalatu

Amaru, deccussì, ‘nnu schicciulune;

Cumu si chira gaccia d’ ‘o purmune

‘E cannelle m ‘avèradi muzzatu.

I vicini, vidìennu ‘ssa cisìna,

Si nne su’ ffatti tutti maraviglia.

Hau ddittu: — Malanova mu le piglia

Cum‘ha ppututu fare ‘ssa ruina?

E ddire ca ‘u’ sse sa qquant’acquazzina

Cce voze ppe’ ra crìscere visciglia!

Ma chilli chi de cchiù nn‘hanu cianciutu

Sunu l’aggielli de ‘stu vicinatu;

‘A sira, quannu, a ssule tramuntatu,

‘Nu negliarizzu sanu nn ‘è scinnutu,

Chine po’ ddire ‘u chiantu ch‘è cchiuvutu

Supra ‘ss’àrvulu miu scaramuzzatu!

Ma ‘nu mìerulu ha dittu: — Nun cianciti!

‘Sse vostre sunu lacrime appizzate.

‘Ssa cerza ccu re vrazza struppillate

Ha rradiche cchiù ffunne chi criditi,

E, ad ura chi t’adduni, le viditi

Spuntare mille cime ‘mpampinate.

Cci nne su’ stati fin ‘a mmo ‘ncusiti

Chi l’hanu d’ogne ttiempu gaccijata!

Ma cchiù ri cuorpi sunu stati arditi

Cchiùd’illa e cientu banne èdi jittata

E ppe’ ra libirtà ‘nn‘ha ssempre data

‘A pàmpina cchiù bbirde chi sapiti…

Pped’ogne bbotta dduve mo viditi

Lacrimijare ‘u signu d’ ‘a gacciata,

Nasce ‘nna cima nova aggiurrannata

E ri nidi de nuovu cce faciti:

Cantàtile ppe’ mmo ‘na sirinata

Ccu ri cchiù mmiegli canti chi sapiti!

sabato 24 ottobre 2009

‘U Piru


De ‘na sciolla ‘mpizzu ‘mpizzu

Penne, ssupra ‘nu cavune,

De ‘nu piru llicciardune

‘Nu pirillu scordatizzu.

‘Mparu ‘u figliu piccirillu

De zu Santu l’abbiletta,

‘U sa ssulu ‘ssu pirillu

‘E pitrate chi le jetta,

Ppecchì, ccica, l’ha dde fare

De llà ssupra arruozzulare.

‘Nu cutirùozzulu

Ppe’ ll’aria vola;

Zirrija ttrùvule,

Pue, ‘na stacciola;

Ma fore tiru resta ru piru.

E cchillu rìeprica:

Ttà! ‘na pitrata!



Ttà! n’àutra a rregula

D’arte ‘ncirata,

E nn’àutra e nn’àutra...

Cchi ppitriijata!

Pare dde grànnini

‘Na scarricata!

Savurre, vìsali,

Cuti, scarduni,

Vòlanu, viscanu

Ppe’ ri cavuni…

E nnu’ ss‘arrenne

Cà piru penne!

Zu Santu, ‘ntantu,

‘U vide e rride.

Pue dice: — Fìgliuma,

Si’ ‘nnu citrulu!

Làssalu cùnchjere

Ca cade ssulu! -



Nota:

Piru in dialetto conflentese indica sia il frutto che l'albero.

Sciolla ( in dial. confl.:scioddra o sciodda): dirupo

penne : pende ( dal verbo pennere)

scordatizzu:dimenticato da tempo

'mparu: Appena ( nel momento in cui)

piccirillu: piccolo

abbiletta: scorge

pirillu: riccola pera

arruozzulare: cadere, rotolare

giovedì 22 ottobre 2009

lunedì 19 ottobre 2009

‘U sùrice’ e ra dùonnula


‘Na dùonnula e ‘nnu sùrice,

Stanati d’‘o pitittu,

De ‘nu muzziellu ‘e vìsali

S’ajjàru intra ‘nu strittu.

Cumpà — disse ra dùonnula,

-Hai vistu cchi ppardia

Fujùta de miseria

S’ammacca a ‘sta manchia?

‘Un truovi cchiù ‘nna spica

Purzi ppe nna furmica!

A cchiru diestru, mmece,

Cce sta ru bbene ‘e Ddiu:

Prisutti a ddece a ddece;

Casu chi bbene mmiu!

Ccà ssupra nu’ sse tira...

Scugliuta ’ è ra campagna;

Ma llà, mmatina e ssira,

Sciampagnarìa e ccuccagna!

Ppecchì, ccumpà,. ‘un ce jamu

Cà puru nue scialamu?

- Ma cumu? De ‘st’atìzza

Tu vulère calare

Llà ssutta a tte ‘mbrattare

De zanchi e dde munnizza?

Iu, no! Quannu ‘a ricchizza

M’ha ttantu de custare,

Vuogliu, pardìu, ristare

Minnìcu, ma a ‘st’atizza.

Si tu nn ‘hai tanta gula,

Va scìnnecce tu sula! —

domenica 18 ottobre 2009

‘U grilIu e ra maruzza (il grillo e la lumaca)

- Scinne! — disse ru grillu a ra maruzza
Sagliuta de ‘na spica a mmenz’atizza. –
—‘u sustiegnu è dde paglia e sse scapuzza! -

Ma chilla, nente ! Voze, ppe’ pprudizza,
A minzarola fare cchiù ttummuzza;
Ma càttedi a ra mmerza e addiu grannizza!

lunedì 27 luglio 2009

Juta e bbinuta (Andata e ritorno)

-‘Un ce jire cà cc’è ru cristarìellu! —

Le dìssedi ‘nu gallu, ‘na matina.

- Me sturdu de ‘ss’aggiellu? —

- Rispunnìu ra gallina.

Ed a ru vùoscu jìu; ma si nne vinne

Ccu ra capu jaccata e ssenza pinne!

‘U chiuovu ‘e ra vintariola

A ‘nnu muru ‘nchjuvatu

Cc’è ‘nnu chjuovu arruzzatu.

Pìenzica cce l’ha mmisu,

Va visca quannu, ‘u nannu

D’’o catanannu ‘‘e nannu.

A ru chjuovu cc’è appisu

‘Nu riuoggiu de chilli a ccuntrappisu.

Ogne mmenz’ura ed ura,

Spezza ra vintariola

E ‘nnu cuculu, cantannu, l’avvisu

Duna ca ‘u tiempu vola.

Stanotte, a mminzannotte,

‘Ssu càncaru d’aggìellu

spalanca ru purtiellu

E cccanta ‘sta canzuna,

Sunannu dudici ure ad una ad una:

—Cucù! Cchi ccapu tosta...

Cucù! ch’hadi su chjuovu...

Cucù! vide, e ‘u sse scosta!

Cucù! Resta ‘nchjuvatu...

Cucù! sempre a ‘ssu muru...

Cucù! resta a ru scuru...

Cucù! resta arruzzatu!

Cucù! ‘Na vintariola...

Cucù! chi nud’è cciota...

Cucù! bannèra vota...

Cucù! girija e bbola!

—‘A vintariola,

Mu gira e mmu vola.

Iu — disse ru chjuovu,

— De ccà nu’ mme muovu! —


martedì 21 luglio 2009

‘U pinu e ra canna

‘U libbìce

Passa e ddice

A ‘nnu pinu

‘E Rivintinu:

Quannu minu,

Fa’ ‘nu ‘nchinu.

-Mai fratìellu

Miu ed amicu!

Me struppìellu,

Ma ‘u’ mme chjcu —

‘U libbìce

Passa e ddice

A ‘nna canna

‘E ‘n’autra bbanna:

— Quannu mìnu,

Fa’ ‘nu ‘nchinu.

— Signorzì!

Ca cumu no?

Ti nne fazzu

Puru trì,

Mo e mmomò! —

‘U Iibbìce

Sai cchi fice?

Ieri notte,

‘Mpuriàtu,

Ha mminatu

A cchiù ca potte.

‘A matina,

Cchi rruina!

D’ ‘a muntagna a ra marina,

Vidi tutta ‘na cisina.

Cime, gurami, truncuni,

Ppe’ ri chjani e ri cavuni,

Munti munti ammuzzillati,

Paru ccurpi de surdati

Stisi ‘n terra

Doppu ‘a furia de ‘na guerra.

Chiru pinu ‘e Rivintinu

Chi chjcare ‘u’ ss’è bbulutu

(Cchi ccritinu!)

È’ stinnutu

Luongu luongu a ‘nnu cuschinu.

Chira canna (cchid’aggisa!)

‘Na chjcata ad ogne unnata,

S’è ssarvata.

S’è ssarvata ed è ccum ‘era,

Sempre tisa,

Sempre azata,

D’ ‘o pidale a ra bbannèra!

Fa r’aggisa a ru critinu:

— Miegliu canna o miegliu pinu?

sabato 11 luglio 2009

‘A cerza’ e re canne

‘Nu jume. A re due bbanne

Cce su’ dde ccà, ‘nna cerza,

De llà, trimila canne.

‘A cerza (viramente ‘u’ d’è cchiù ccerza

De quannu ‘u truonu ‘a ridducìu ‘nn’ardune)

Ccu re cime e re radiche a ra mmerza,

E’ ccurcata a ‘nna rasa de cavune.

Virde e ssanizza,

Fo’ ra grannizza,

Fo’ ra firmizza,

Fo’ ra furtizza,

E ffina chi nu’ ffo’ stirradicata,

Unuràu ppe’ ‘nnu seculu

‘U vùoscu e ra cuntrata.

Mo nu’ bbale cchiù nnente!

Ccussì ccride ra gente.

Eppuru, v ‘assicuru

ch‘a mmie, ccu cchire ràdiche livate

Cumu vrazza a ru sule de livante,

Me pare cchiù dde prima ‘nu gigante

Ch‘aspetta pprimavere ‘mpampinate.

‘E canne tutte quante,

Ccu ll’anima vacante

E ‘nna bannèra l’una,

Ad ogne ffatta ‘e luna,

Se chjcanu d’ ‘a bbana

Chi ordina e ccummanna

Ru vientu duminante.

Passannu stamatina

De cccà ‘nnu stimature,

—‘Ss’ardune — l’haiu dittu – cchi bbalure

Te pare ca po’ avire?

Ma!... Cce pùotu bbinìre

Cientu cantàra ‘e ligna. A ddece lire,

Su’ ‘nnu migliaru ‘e lire.

E sse canne? — Sse canne? Quantu sunu?

—Trimila piedi — A qquattru sordi l’unu,

Valu ssiecientu lire. —

Nanna sente e ccussì scrive

Ccu ‘nnu jiritu a ra porta:

- Vale cchiù nna cerza morta

Ca trimila canne vive. —

martedì 30 giugno 2009

A pinna


‘Na pinna de curnocchja chi tinìa

Ssulamente ‘nu pregiu: ‘a liggirizza,

‘Nu jùornu, cumu ‘n‘urtima munnizza,

Vinne scupata a ‘nn‘àngulu de via.

E llà ss’ajjàu bbicinu a ‘nna distrutta,

Dicaduta ma nobbile famiglia:

‘Na scarpa, ‘nu culacchju de buttiglia,

‘Na corchja d’uovu e ‘nna tappina rutta.

‘U jùornu doppu, ‘u vientu de libbìce

‘Nn‘aria vulare ‘a fice,

E ra saglìu bbicinu a ra cchiù mmeglia,

A ra cchiù d’àuta e bbapurusa neglia.

‘A scarpa, a ‘ssa vulata,

Ristau ccu ttanta ‘e vucca spalancata,

E ddisse a re cumpagne d’ ‘o muntune

— Chisse sunu furtune!

Nu’ ddicu iu; ma vue chi ‘m paragune,

Siti tanti rignanti,

Èccuve ancora ‘n terra a ttutti quanti.

Deccussì ttu, tappina,

Ch hai quazàtu ‘nu pede de rigina;

Deccussì ttuni, corchja, ch‘hai dunatu

Vita a ‘nnu pulicinu;

Deccussì ttu, culacchju. ch‘hai stipatu

Ppe’ ri cummìti ‘u vinu.

- E bbè? Chi cc’è dde nuovu? —

Disse ra corchia d’uovu.

A ‘stu munnu, quann’una

Tene ‘nnu puoculicchja de furtuna,

‘u’ ru sai ca fà ppassi de giganti

e marcia ssempre avanti?

‘U tuttu, cara scarpa, è ppemmu azata

Una è dde ‘n terra ‘n acinu, ca pue

arriva dduve vûe

E cce resta ‘nchiuvata...

- E’ bberu! È bberu! — disse ra vicina

donna tappina.

-PPè ssagliere scaluni a ccientu a ccientu,

vasta ssurtantu ‘na jujjata ‘e vientu.

E chine menu pisa

De cchiù rresta ssuspisa,

e nun càladi’ cchiù...

Ccussì ra pienzi tu? —

Disse cculacchiu ruttu.

Iu no! Ppecchì, s’è bberu ch’a ‘stu munnu

A fortuna po’ ttuttu,

Nisciuna pinna d’ala

Po’ bìncere ‘na legge de natura

Chi dice: quann‘è ll’ura,

chin‘è ssagliutu, cala!

Si tu sapère quante pinne fice

Saglire supra ‘e neglie ‘ssu libbìce!

Ma ‘mparu ‘u tiempu se vutàu a livante

scinnnieru, ad una ad una, tutte quante.

E ssi ‘ssa niura ancore èdi ristata

Nu puocu cchiù ssuspisa,

de tutte l’àutre o menu pisa

O è cchiù ffurtunata.

Ma iu sugnu sicuru

Ca illa cade ppuru

E ra turnamu a bbìdere, cum ‘ieri,

Supra ‘stu muzzilluzzu de fumìeri...

Chir’apprìessu matina

Se l’ajjàru bbicina.

lunedì 8 giugno 2009

A scala


‘Na scala a ra facciata

De ‘na casa è arribbata.

Ma mentre ccu ra cima a ri garòfali

Addura dde ‘na loggia assulicchiata,

De zanchi intra ‘nu vòtracu,’

Ccu ru pidale, nata.

‘U pirune’supranu,

Guardannu ‘e tant’atizza

‘U pirune suttanu,

‘Mbrattatu de munnizza,

Le fà: — Chine nne fìce

Ha bboglia mu nne dice

Ca tutti nue piruni

Simu guali: ciutìe!

Te pare mmai ca tuni

Si’ ru stessu de mie?

Iu sugnu ‘nu putente

E ttu nun cunti nente;

Iu, ccà, campu d’adduru,

De bon‘aria e dde luce,

E ttu, povara cruce,

De palacchi e dde scuru!

Iu sugnu ‘n cielu e ttu si’ tterra terra;

Ogned’unu chi saglie a ttie te ciampa;

A mmie, puru ca ‘ncunu mi s’abbranca,

‘U fà ppe’ nnummu sperra!

E ppue. ma viramente se ciutija?

Pûe essere pirune

De me putìre stare a pparagune,

S’ogne ccane chi passa te vattija?

Ma ‘na manu putente,

Chilla granne de Ddiu,

A ‘nna botta, scinnìu

De llà ssupra ccà ssutta

E senza dire nente,

a vutàu supra sutta!

Ieri, grannizza!

Oje, munnizza!